Boek - De bijenkorf

Camilo Jose Cela, Uitgeverij Meulenhoff Amsterdam 1962, isbn 9029072881. Vertaling: J.G. Rijkmans / Oorsponkelijke uitgave: La Colmena (1951)
Gelezen: 12.2.2007

---

Winter 1942/1943. De inwoners van Madrid worstelen zich door een moeilijke en onzekere tijd. Een niet onaanzienlijk deel van deze inwoners houdt zich op in koffiehuizen, bars en bordelen. Meestal woekerend met hun laatste peseta's en in de hoop dat iemand nog een redelijke sigarettenpeuk laat liggen. We krijgen een kaleidoscopisch inzicht in de levens van een grote stoet personages. Sommigen vluchtig en terloops figurerend, anderen als een soort rode draad door het verhaal. Hoewel je de Bijenkorf eerder een schets dan een verhaal zou moeten noemen. Er zijn wel enkele centrale figuren zoals Dona Rosa de barvrouw en Martin Marco de verlopen dichter. Maar ze werken niet echt ergens naar toe. Er is nauwelijks sprake van een intrige, wel van oplopende spanning. De karakters zijn niet alleen voorbijgangers, vaak komen ze in verschillende settings terug, maar door de veelheid aan karakters en namen, meer dan 150, is het tamelijk ondoenlijk om de samenhang te zien. Dat hoeft ook niet, want Cela sleept je mee en het beste wat je kunt doen is je mee laten slepen.
In zijn satirische kijk doet het verhaal soms wat gedateerd aan. Dat geldt ook wel voor de ontdeugende uitstapjes - er wordt aardig wat stiekem gevoosd - en de soms erg eenzijdig zwarte kijk op de eindeloze stoet zinloos dolenden in het verhaal.
Het einde is erg intrigerend en ik vraag me nog steeds af of ik niet ergens iets gemist heb. Het blijft aangenaam zoemen; misschien nog maar eens lezen.