maandag 4 februari 2008

Earth

GB/Dld (2007), Alastair Fothergill en Mark Linfield, 1h36min | Met o.a. Leeuwen, Tijgers, IJsberen, Kraanvogels e.v.a. | meer info
Gezien: 2.2.2008, Focus Arnhem




In ruim anderhalf uur maakt Earth een tocht van Noordpool naar Zuidpool en benadrukt daarbij de strijd om te overleven. Mooi.

Labels:

vrijdag 1 februari 2008

Boek - In ongenade

J.M. Coetzee | Amsterdam : Cossee(2006), 252 pgs., vertaling Joop van Helmond en Frans van der Wiel, isbn 905936046X

Gelezen 8.1.2008


Wetenschapper David Lurie, gescheiden met een leeropdracht die hem niet aanstaat, denkt de oplossing gevonden te hebben in een escort service. Maar als zijn escort niet meer dan zakelijk met hem wil omgaan, klampt hij zich vast aan een studente, Melanie Isaacs. Maar dat heeft nogal desastreuze gevolgen voor zijn carrière èn zijn privéleven. Om zich te hervinden en te werken aan een lang uitgesteld project, trekt hij zich terug op de boerderij van zijn dochter Lucy. Daar escaleert zijn leven nog verder. In een onontkoombare spiraal van gebeurtenissen glijdt Lurie steeds verder weg van wat ooit zijn verheven idealen waren.
Coetzee voert je mee in die spiraal in een enorm boeiend en zorgvuldig uitgewerkt verhaal. Het is enorm pijnlijk om Lurie bezig te zien met het ontwikkelen van de bijna hoogst denkbare staat van ongenade. En bijna overal roept hij het over zichzelf af. Daarmee is het een verhaal van persoonlijke neergang, maar tegelijkertijd een verhaal van "tot inzicht komen". Lurie wíl geen communicatiewetenschap doceren, wíl zich niet voegen naar de mores van zijn werkgever en de mensen om hem heen. Hij maakt keuzes.
Al lezende dringt zich in het verhaal de metafoor van Zuid Afrika op. De blanke macht die wordt verdrongen door een zwarte cultuur die zijn eigen bestaansrecht opeist. De dominante houding van de blanke intellectueel die uitgaat van zijn goddelijke gelijk wordt scherp neergezet tegenover de houding van de zwarte overlever Petrus, eerst knecht dan compagnon en uiteindelijk de beschermer van Lurie's dochter. Een nieuwe generatie die zich probeert aan te passen aan de nieuwe realiteit wordt neergezet door Lucy en ook door Bev, de vrijwilliger van de dierenbescherming, door Pollux, de aanrander van Lucy. Al die hyperrealisitische plattelandsfiguren houden Lurie de spiegel van de realiteit voor.
Mensen met gevoel en intuïtie houden in dit verhaal van dieren. Dit zijn ook de mensen die zich schikken in hun omgeving en in een veranderende cultuur. Lurie kan dat nauwelijks opbrengen, maar vluchten in verhevenheid - hij gaat werken aan een soort opera - wil ook niet lukken.
Dit verhaal zit barstenvol metaforen en beelden die op een prachtige manier zijn uitgewerkt. Wat me bijblijft is het idee dat iedereen zijn eigen verhaal heeft en daarin ook zijn eigen hoofdrol mag spelen. Het is niet aan de schrijver en de intellectueel om mensen tot een bijrol te veroordelen. Ik ga het vast nog eens lezen.

Labels: ,